دنیای دندان پزشکی

هدف این سایت آشنایی هر چه بیشتر دوستان با حفره دهان، انواع بیماریهای شایع و روشهای درمان مربوطه و کلا بیمار، دندانپزشک و حرفه دندانپزشکی ایست. امید است در وقتی که صرف خواندن این مطالب مکنید مطالبی کاربردی و مفید فرا گرفته و آنها را در مسیر سلامت هر چه بیشتر دهان و دندان بکار گیرید. باعث خوشحالی و دلگرمی ایست که سئوال، پیشنهاد، انتقادی و یا هر مطلبی را که لازم دانستید مطرح فرماید.این سایت شامل اطلاعاتی به زبان فارسی در زمینه مسائل عمومی و اختصاصی دهان و دندان و حرفه دندانپزشکی میباشد.

نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ۱:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

قرار است گروه های آزمایشی با هدف عرضه خدمات پیشگیری از بیماری های دهان و دندان و کمک به رشد فرهنگ رعایت بهداشت دهان و دندان، به مناطق محروم فاقد دسترسی به مراکز بهداشتی و درمانی اعزام شوند. از 18 فروردین این گروه های آزمایشی به صورت اقماری در سطح شهر تهران توانسته اند 3 هزار و 500 دانش آموز را زیر پوشش خدمات دندانپزشکی قرار دهند. این طرح تا آخر امسال، 7 استان محروم کشور را نیز دربرخواهد گرفت. وجود آمار 2 برابری پوسیدگی دندان در کودکان زیر 12 سال در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر، فعالیت هایی را در این قالب برای کاهش صدمه های ناشی از آمار بالای بیماری های دهان و دندان در کشور ضروری می کند.
در حال حاضر پوسیدگی دندان و التهاب و ناراحتی لثه، دو بیماری شایع دهان و دندان در کشور است. الگوی مصرف مواد غذایی و سطح فرهنگ و دانش مردم در رابطه با رعایت بهداشت دهان و دندان ارتباط مستقیمی با بالا بودن آمار پوسیدگی دندان و دیگر بیماری های دهان و دندان در کشور دارد.
● رتبه چهارم در مصرف نوشابه های گازدار
قرار گرفتن مواد قندی و شیرینی و تنقلاتی مانند چیپس، پفک و انواع شکلات ها در سبد خرید خانواده ها و دارا بودن رتبه چهارم مصرف نوشابه های گازدار در جهان، حاکی از غلط بودن فرهنگ تغذیه مردم و تأثیر مستقیم آن بر سلامت دهان و دندان است.
حذف یا کنترل مواد قندی از نظر دکتر آرمان ملک زاده، متخصص بیماری های دهان و دندان، یکی از راه های جلوگیری از پوسیدگی دندان است. او می گوید: (از نظر تحقیقات علمی ثابت شده که مصرف مداوم مواد قندی در میان وعده های غذایی روزانه تا حد زیادی به ایجاد زمینه مناسب برای پوسیدگی دندان ها کمک می کند. بویژه اگر مواد قندی مصرف شده سفت و چسبنده باشند. در واقع 4 عامل میکروب ها، مواد قندی، جنس دندان و مقاومت شخص و زمان در ایجاد پوسیدگی دندان نقش عمده دارند. حذف هر کدام از این عوامل، درصد ابتلا به پوسیدگی دندان را کاهش خواهد داد. اما سهم مواد قندی از همه بیشتر است. به عبارت دیگر اگر میکروب ها در دهان باشند ولی مواد قندی نباشند، شدت وقوع پوسیدگی کمتر خواهد شد. علت ایجاد پوسیدگی تخمیر مواد قندی به وسیله میکروب های موجود در دهان و تولید شدن اسید با این هم نشینی است. چرا که بعد از مصرف هر وعده غذایی، مواد غذایی باقی مانده لای دندان ها که تنها از طریق استفاده از نخ دندان قابل برطرف شدن هستند، در دهان تولید اسید می کنند. این اسید هرچه مصرف مواد قندی بیشتر شود و با این حال نظافت و پاکیزه کردن دهان عقب تر بیفتد، در پوسیده شدن دندان ها سهم بیشتری خواهد داشت).
عادت های بد غذایی، نه تنها در ابتلا مردم به بیماری های دهان و دندان مؤثرند، بلکه عامل 31 درصد بیماری های قلبی، 23 درصد سرطان ها، 11 درصد سکته ها و به طور کلی مرگ حدود 3 میلیون نفر در سال به شمار می روند.
به اعتقاد کارشناسان اصلاح سبک زندگی و تغییر عادت های غذایی نامناسب و رعایت الگوی تغذیه ای مورد تأیید کارشناسان علوم تغذیه می تواند تا حد زیادی از بروز بیماری های دهان و دندان جلوگیری کند.
● استاندارد، هر 6 ماه یک بار
در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته استاندارد زمان مراجعه به دندانپزشک هر 6 ماه یک بار است، در کشور ما مردم به طور متوسط هر 3 سال یک بار به دندانپزشکی مراجعه می کنند. از طرفی این اعتقاد وجود دارد که شرکت های بیمه، هزینه خدمات دندانپزشکی را پوشش نمی دهند، مردم تنها برای کارهایی مانند کشیدن دندان و پر کردن ساده به دندانپزشکی می روند و همین مسأله موجب درمان نشدن به موقع، شدت گرفتن بیماری های دهان و دندان و به همین ترتیب افزایش هزینه های ناشی از معاینه و درمان می شود.
با وجود سال ها بحث میان مسئولان بهداشتی کشور با شرکت های بیمه، برای توجیه آنها در قرار دادن هزینه های دندانپزشکی در زمره خدمات بیمه، همچنان همه هزینه های مربوط به استفاده از خدمات دندانپزشکی از سوی مردم پرداخت می شود و شرکت های بیمه ای به گفته محمدمهدی وردی، مدیر کل سلامت بهداشت دهان و دندان با این استدلال که بسیاری از جراحی ها و درمان های دندان فقط به دلیل زیبایی است، حاضر به ارائه خدمات نیستند. تنها خدمات بیمه ای که از سال 84 زمینه اجرای آن فراهم شده و می توان از آن به عنوان بیمه دندانپزشکی یاد کرد، بیمه مربوط به کودکان زیر 12 سال است. محمد مهدی وردی در این باره می گوید: (این بیمه به شکل قانونی و با همکاری سازمان بیمه های خدمات درمانی در هر دو سال طرح(دندان شش) کودکان زیر 12 سال را زیر پوشش قرار می دهد. به گونه ای که کودکان کلاس اول تا پنجم دبستان با داشتن دفترچه بیمه خدمات درمانی و معرفینامه از مدرسه می توانند به همه مراکز دولتی و خصوصی که با سازمان بیمه قرارداد دارند، مراجعه کرده و درمان مربوط به (دندان شش) را با پوشش بیمه انجام دهند.)
نخستین دندان دائمی که در سن 6 سالگی درمی آید، به (دندان شش) اطلاق می شود. دکتر آرمان ملک زاده می گوید: (این دندان عمر چندانی ندارد و در یک سال بر اثر پوسیدگی از بین می رود ولی اهمیت آن به این دلیل است که دندان موسوم به (شش) به نوعی الگوی سایر دندان ها در رویش محسوب می شود و در هورمون رشد سایر دندان ها تأثیر می گذارد. درنتیجه پوسیدگی آن در الگوی رویش سایر دندان ها هم ایجاد اشکال کرده و موجب رویش نامتناسب دندان ها شده که بعدها جویدن غذا و حتی حرف زدن را با مشکل مواجه خواهد کرد. بنابراین درمان به موقع دندان شش هم می تواند از ایجاد الگوی نامناسب در رشد سایر دندان ها جلوگیری کرده و هم در آینده مانع تحمیل هزینه های اضافی ناشی از ارتودنسی دندان ها به خانواده ها شود.)
با توجه به تأثیر مستقیم پوسیدگی و عفونت دندان ها و درمان نشدن آنها بر روی سایر اندام های داخلی بدن، بدیهی است که سرمایه گذاری در بخش سلامت دهان و دندان می تواند قدم مهمی در افزایش کیفیت سلامت و در نتیجه زندگی مردم باشد.
● مسواک زدن بلد نیستیم
نه تنها 90 درصد مردم به اعتقاد کارشناسان طرز صحیح مسواک زدن را بلد نیستند و کمتر از 5 درصد آنها نیز به طور مرتب دندانهایشان را مسواک زده و از نخ دندان استفاده می کنند. به گفته یک بهداشت کار دهان و دندان، به طور تقریبی بیشتر مردم از سن 30 سالگی به بعد سعی می کنند به نحوی با مشکل پوسیدگی دندان خود کنار بیایند و به جای برطرف کردن ریشه ای مشکل، با مصرف قرص های مسکن به هنگام درد، درمان آن را به عقب می اندازند.
مریم نوروزی بهداشت کار دهان و دندان می گوید: (این موضوع صرف نظر از مسائل مالی و هزینه های بالای درمان بیماری های دندان است. چرا که حتی در برخی خانواده ها با سطح درآمد مناسب نیز، هزینه و وقت زیادی برای رفع مشکلات مربوط به دهان و دندان صرف نمی شود.) این موضوع از دید مریم نوروزی، بیش از همه یک معضل فرهنگی و ناشی از نگرش مردم به مقوله سلامتی است: (این مسأله از بی تفاوتی مردم سرچشمه می گیرد و این که یاد گرفته اند با مصرف قرص های مسکن، حل دائمی مشکل را به عقب بیندازند. چه بسا در شروع پوسیدگی دندان، رسیدگی به آن و اقدام برای درمان وجلوگیری از پیشرفت پوسیدگی با هزینه ای به مراتب کمتر از زمان گسترش آن امکانپذیر است.)
و شاید تحت تأثیر همین نگرش به مقوله مهمی چون بهداشت دهان و دندان، به گفته دکتر بهزاد هوشمند، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان آمار افراد مبتلا به بیماری های دهان و دندان روز به روز در حال افزایش است.)
● 2 دندان پوسیده در 3 سالگی
هر کودک ایرانی، در پایان 3 سالگی، 2 دندان پوسیده دارد، در حالی که دندان های شیری نه تنها در عمل جویدن و تسهیل کار دستگاه هاضمه، زیبایی و حرف زدن در دوران کودکی تأثیر می گذارند، بلکه تا حد زیادی تضمین کننده سلامتی، نظم و زیبایی دندان های دائمی نیز هستند.
دکتر آرمان ملک زاده معتقد است: (پوسیدگی دندان های شیری به اندازه دندان های دائمی مهم هستند. درواقع بعد از رویش نخستین دندان شیری، وظیفه والدین برای حفظ بهداشت و سلامتی دهان و دندان وارد مرحله مهم و جدی می شود. تمیز نگه داشتن دندان کودک بعد از هر بار تغذیه با کمک گاز مرطوب یا پنبه نم دار ابتدا وظیفه پدر و مادر است. به تدریج عادت دادن کودک به استفاده درست از مسواک باید به کودک آموخته شود. باید به والدین این آگاهی داده شود که دندان های شیری هم به همان اندازه دندان های دائمی مهم هستند وفکر نکنند که تازه بعد از 7 سالگی و با رویش دندان های دائمی باید بهداشت دندان ها را به فرزندان خود یاد بدهند.)
بیماری های دهان و دندان در میان کودکان شایع تر از دیگر گروه هاست. اما به عقیده کارشناسان بهداشت دهان و دندان، والدین نباید به جای اقدام به درمان صحیح و اصولی این گونه بیماری ها و به دلیل بالا بودن هزینه های درمان، اقدام به کشیدن زودهنگام دندان فرزندشان کنند. آموزش بهداشت دهان و دندان به کودکان می تواند از خانواده ها شروع شده و سپس با اجرای برنامه های آموزشی در مدارس ادامه پیدا کند.
محمد مهدی وردی، مدیر کل دفتر دهان و دندان وزارت بهداشت می گوید: (از اولویت های برنامه های ما پیشگیری است و نخستین قدم نیز در راه پیشگیری بیماری های دهان و دندان از دوران بارداری مادر و شیرخوارگی نوزاد شروع می شود.) اما کمک والدین به پیشگیری از ابتلای فرزندان خود به بیماری های دهان و دندان وقتی امکانپذیر است که خود آنها از آگاهی های لازم در این رابطه برخوردار باشند. به اطمینان پدر و مادری که در مسواک زدن کوتاهی می کنند و به عقیده دکتر ملک پور (درآن جدیت ندارند) نمی توانند الگوی مناسبی برای کودکان باشند. او می گوید:(آموزش استفاده از مواد غذایی سالم و مفید مانند میوه و سبزی ها به جای مواد قندی و شیرینی، آموزش استفاده از مسواک و طرز صحیح مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهانشویه ها می تواند سطح آگاهی خانواده ها را در رابطه با بهداشت دهان و دندان افزایش دهد. رسانه های جمعی نیز سهم مهمی در ارائه این آموزش ها دارند.)
بیماری ها و عفونت دهان و دندان از جمله عوامل مهم در ایجاد بیماری های دریچه ای قلب، ناراحتی های گوارشی و روماتیسم قلبی به شمار می روند، بنابراین صرف هزینه و وقت و ارائه آموزش های لازم برای پیشگیری از آنها، به کلی منطقی و مقرون به صرفه به نظر می رسد.







PageRank Button by webzist