دنیای دندان پزشکی

هدف این سایت آشنایی هر چه بیشتر دوستان با حفره دهان، انواع بیماریهای شایع و روشهای درمان مربوطه و کلا بیمار، دندانپزشک و حرفه دندانپزشکی ایست. امید است در وقتی که صرف خواندن این مطالب مکنید مطالبی کاربردی و مفید فرا گرفته و آنها را در مسیر سلامت هر چه بیشتر دهان و دندان بکار گیرید. باعث خوشحالی و دلگرمی ایست که سئوال، پیشنهاد، انتقادی و یا هر مطلبی را که لازم دانستید مطرح فرماید.این سایت شامل اطلاعاتی به زبان فارسی در زمینه مسائل عمومی و اختصاصی دهان و دندان و حرفه دندانپزشکی میباشد.

نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ٢:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

برنامه هفتگی مثل شکل زیر برای فرزندانتان تهیه کنید تا آنها را تشویق کنید به تمیز نگه داشتن بهداشت دهان ودندان.

 

 








نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ۱:٤٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

 

فلورایدچیست؟

فلوراید یکی از عناصر معدنی موجود در طبیعت است که در محیط بصورت یون فلوراید باقی نمانده و بصورت فلورین یافت می شود.
بی تردید فلوراید یکی از عوامل بسیار مهم در کنترل و پیشگیری از پوسیدگی دندان، هم در کودکان و هم در نوجوانان بوده است. مطالعات وسیع نشان داده است که خواص ضد پوسیدگی فلوراید به روشهای مختلفی اعمال می گردد:
1- افزایش مقاومت نسج دندان به پوسیدگی
2- کاهش پتانسیل پوسیدگی زایی پلاک دندان

چگونه از فلوراید استفاده کنیم؟

بطور کلی دو روش استفاده از فلوراید وجود دارد: (روش سیستمیک ـ روش موضعی)
روش سیستمیک:
1) فلوراید آب آشامیدنی
مناسب ترین و ایده آل ترین روش پیشگیری از پوسیدگی می باشد. میزان اپتیمم آن برای کاهش پوسیدگی 0.7 تا 1.2 PPM ( برحسب آب و هوای منطقه) است. در نواحی گرم مقدار مصرف روزانه آب نوشیدنی بالاتر بوده و طبعاً فلوراید آن باید پایین تر باشد و برعکس. مقادیر بالاتر فلوراید آب، دندانها را بدشکل می سازد وآب اینگونه مناطق باید دفلوریده شود. افراد در مناطقی که فلوراید آب آنها کمتر از میزان اپتیمم است. باید مکمل فلوراید دریافت دارند.
2) مکمل فلوراید
به شکل قرص و قطره می باشد و فقط برای کودکانی که غلظت فلوراید آب آشامیدنی آنها کمتر از حد مجاز می باشد، با توجه به سن کودک، تحت نظر دندانپزشک تجویز می گردد.


روش موضعی:
1) فلورایدتراپی توسط دندانپزشک
دندانپزشک محلول، ژل یا وارنیش های تغلیظ شده فلوراید را براساس ریسک و شدت پوسیدگی بکار می برد. فلوراید تراپی حرفه ای در افراد فاقد پوسیدگی و یا دارای پوسیدگی خفیف، هر 6 ماه یکبارانجام شده و در پوسیدگیهای متوسط و شدید، فواصل مصرف آن کمتر می باشد. پس از فلوراید تراپی به مدت 30 دقیقه به کودک اجازه خوردن و نوشیدن نباید داده شود.

2) فلورایدی که توسط خود بیمار استفاده می شود:
خمیر دندانهای حاوی فلوراید
دهانشویه های فلوراید

خمیر دندانهای حاوی فلوراید: بی شک، شایعترین و وسیع ترین روش استفاده از فلوراید موضعی، خمیردندان می باشد. توصیه می شود در کودکان بالای 3 سال از اینگونه خمیر دندانها استفاده شود. این خمیردندانها در کودکان زیر 6 سال بایستی با نظارت والدین و با احتیاط مصرف شود. [به اندازة یک نخود (Pea Size )]

دهانشویه های فلوراید: مصرف این دهانشویه ها در کودکان زیر 6 سال، بعلت عدم توانایی در کنترل رفلکس بلع توصیه نمی شوند، مگر اینکه استفاده سیستمیک فلوراید مورد نظر باشد.
استفاده از دهانشویه ها در موارد پوسیدگیهای متوسط و یا برای افراد با ریسک بالای پوسیدگی توصیه میگردد. در بیشتر مطالعات، دهانشویه 2/0 درصد سدیم فلوراید به شکل هفتگی و 05/0 درصد سدیم فلوراید بصورت روزانه (قبل از خواب و پس از مسواک دندانها) تجویز می گردد

عوارض جانبی فلورایدآن چیست؟

استفاده از میزان بالای فلوراید به شکل سیستمیک، مشابه هر داروی دیگر عوارضی را در پی خواهد داشت، بویژه در کودکان، مصرف سیستمیک فلوراید باید با احتیاط باشد.
علائم مسمومیت حاد با فلوراید، تهوع، استفراغ ودرد شکم می باشد.

مسمومیت مزمن(فلوروزیس دندانی): عبارت است از جذب مقادیر اضافی فلوراید در طی یک دوره طولانی زمان تکامل دندانها و عامل اصلی آن مصرف آب آشامیدنی حاوی مقادیر بالای فلوراید در نوزادان و کودکان طی 6 سال اول زندگی است.
در خفیف ترین شکل: فلوروزیس خال یا لکه های کوچک سفید مات روی مینای دندانها است و با شدت گرفتن آن لکه ها قهوه ای شده و به تدریج فرورفتگی ایجاد می شود.

 








نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ۱:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

  هنگامی که فرزند شما نیاز به مراقبتهای فوری دندانپزشکی داشته باشد، دندانپزشک اطفال شما قادر به کمک خواهد بود. لطفاً شماره تلفن وی را برای مواقع ضروری و اورژانسی در دسترس داشته باشید.

در مواقع بیرون افتادن دندان شیری به دنبال ضربه، والدین چه کاری می‌توانندانجام دهند؟
در اسرع وقت باید با دندانپزشک تماس گرفته شود.

در مواقعی که دندان دائمی در اثر ضربه بیرون افتاد، چکار باید کرد؟
دندان بیرون افتاده را پیدا کرده و سریعاً با آب سرد بشوئید(آن را نسابید و به آن مواد پاک کننده نزنید و فقط از آب استفاده کنید)توسط یک تکه گاز تمیز و یا پارچه خیس آن را گرفته و در جای خود در دهان قرار دهید و با فشار ملایمی آن را به جای خود هدایت کنید. اگر نتوانستید این عمل را انجام دهید، دندان را در داخل ظرف تمیزی محتوی آب دهان، آب، شیر و یا سرم نمکی قرار داده و یا در دهان نگهدارید و سریعاً به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورتی که خارج از اوقات کاری مطب این اتفاق افتاد درنگ نکرده و تلفن او را پیدا کنید. هرچه شما سریع‌ترعمل کنید شانس حفظ و بقای دندان بیشتر خواهد شد.

هنگامی که قسمتی از دندان شکسته شود چه باید کرد؟
فوراً با دندانپزشک اطفال تماس بگیرید. اگر سریع عمل کنید می توانید دندان را حفظ نموده و از عفونت عصب و نیاز به درمانهای دندانپزشکی سخت‌تر در آینده جلوگیری نمائید. در این مواقع دهان را با آب شستشو داده و برای جلوگیری از تورم کمپرس سرد نمائید. اگر توانستیدقطعه شکسته شده را پیداکنید و آن را با خود به مطب دندانپزشکی ببرید.

هنگامی که ضربه محکمی به سر وارد شد و یا فک شکست، تکلیف چیست؟
دراین مواقع سریعاً به اورژانس بیمارستان محل مراجعه کنید. یک ضربه به سر می‌تواند ادامه زندگی را تهدید نماید.

در مواقعی که کودک دندان درد دارد چه باید کرد؟
با مطب دندانپزشکی تماس گرفته و یا بدون گرفتن وقت قبلی به آنجا مراجعه کنید. برای راحتی فرزندتان می‌توانید دهان را با آب شستشو داده و کمپرس سرد کنید،از گذاشتن کمپرس گرم در موضع و یا قرص‌های مسکن بر دندان متألم خودداری کنید.

چگونه می توان از ایراد صدمات به دندان جلوگیری کرد؟
- به هنگام ورزش می‌توان از گاردهای لاستیکی دندانها استفاده کرد.
- برای نگهداری کودکان در اتومبیل از صندلیهای مخصوص استفاده کنید.
- مراقب کودکان از بابت سقوط، افتادن و غلتیدن بر اشیاء و نیز آسیبهای الکتریکی باشید.
- با معاینات منظم دندانپزشکی و مراقبت‌های پیشگیری کننده، فرزندتان را در مقابل دندان دردهای غافل گیر کننده، محافظت کنید.
- در انتخاب اسباب بازی موارد ایمنی را حتماً مدنظر داشته باشید








نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ۱:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

 در شرایطی که هیچ مشکل مشخصی وجود نداشته باشد، اولین معاینة دهانی کودک باید 6 ماه بعد از رویش  اولین دندان شیری و حداکثر در یک سالگی انجام شود.
تأکید اصلی اولین ملاقات بر مشورت با والدین در مورد نقش آنها در زمینة پیشگیری می باشدکه شامل نوع رژیم غذایی، اقدامات بهداشتی دندانها و ارزیابی وضعیت فلورایدکودک می باشد.

- گرایش به سمت رفتار منفی در کودکی که از مشکل خود آگاهی دارد، دیده می شود. لذا بهتر است اولین ملاقات با دندانپزشک در یک موقعیت اورژانس نباشد، زیرا در جلسه اورژانس هدف حل مشکل بیمار است نه تشخیص  اساسی و کنترل بیمار.

- بیماری فعلی یا تاریخچه هر نوع اختلال مهم از جمله مشکلات پزشکی، مشکلات رفتاری یا ارتباطی یا اختلال در یادگیری کودک، همچنین سابقه بستری شدن کودک در بیمارستان حتماً باید به دندانپزشک اطلاع داده شود. کودکان دارای تجربه مثبت پزشکی معمولاً با دندانپزشکان همکاری بهتری دارند.

- گریه کودک یا چسبیدن به والدین نباید مانع انجام معاینه شود. لجبازی کودک در مقابل هیچکس دوام نخواهد داشت و معاینه اولیه و سپس معاینات مرتب آتی باعث می شود کودک خردسال بصورت یک بیمار خوب دندانپزشکی بدون ترس درآید.

- استفاده از مدلهای زنده مثل خواهر و برادر، والدین یا کودکان دیگر در مطب دندانپزشکی به کودک کمک می کنند تا وی ذهنیتی مثبت از تجربه دندانپزشکی پیدا کند و همکاری بهتری از خود، هنگام معاینه نشان دهد.








نویسنده : علی اکبر عفتی ; ساعت ۱:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۳/٢٦

قرار است گروه های آزمایشی با هدف عرضه خدمات پیشگیری از بیماری های دهان و دندان و کمک به رشد فرهنگ رعایت بهداشت دهان و دندان، به مناطق محروم فاقد دسترسی به مراکز بهداشتی و درمانی اعزام شوند. از 18 فروردین این گروه های آزمایشی به صورت اقماری در سطح شهر تهران توانسته اند 3 هزار و 500 دانش آموز را زیر پوشش خدمات دندانپزشکی قرار دهند. این طرح تا آخر امسال، 7 استان محروم کشور را نیز دربرخواهد گرفت. وجود آمار 2 برابری پوسیدگی دندان در کودکان زیر 12 سال در ایران در مقایسه با کشورهای دیگر، فعالیت هایی را در این قالب برای کاهش صدمه های ناشی از آمار بالای بیماری های دهان و دندان در کشور ضروری می کند.
در حال حاضر پوسیدگی دندان و التهاب و ناراحتی لثه، دو بیماری شایع دهان و دندان در کشور است. الگوی مصرف مواد غذایی و سطح فرهنگ و دانش مردم در رابطه با رعایت بهداشت دهان و دندان ارتباط مستقیمی با بالا بودن آمار پوسیدگی دندان و دیگر بیماری های دهان و دندان در کشور دارد.
● رتبه چهارم در مصرف نوشابه های گازدار
قرار گرفتن مواد قندی و شیرینی و تنقلاتی مانند چیپس، پفک و انواع شکلات ها در سبد خرید خانواده ها و دارا بودن رتبه چهارم مصرف نوشابه های گازدار در جهان، حاکی از غلط بودن فرهنگ تغذیه مردم و تأثیر مستقیم آن بر سلامت دهان و دندان است.
حذف یا کنترل مواد قندی از نظر دکتر آرمان ملک زاده، متخصص بیماری های دهان و دندان، یکی از راه های جلوگیری از پوسیدگی دندان است. او می گوید: (از نظر تحقیقات علمی ثابت شده که مصرف مداوم مواد قندی در میان وعده های غذایی روزانه تا حد زیادی به ایجاد زمینه مناسب برای پوسیدگی دندان ها کمک می کند. بویژه اگر مواد قندی مصرف شده سفت و چسبنده باشند. در واقع 4 عامل میکروب ها، مواد قندی، جنس دندان و مقاومت شخص و زمان در ایجاد پوسیدگی دندان نقش عمده دارند. حذف هر کدام از این عوامل، درصد ابتلا به پوسیدگی دندان را کاهش خواهد داد. اما سهم مواد قندی از همه بیشتر است. به عبارت دیگر اگر میکروب ها در دهان باشند ولی مواد قندی نباشند، شدت وقوع پوسیدگی کمتر خواهد شد. علت ایجاد پوسیدگی تخمیر مواد قندی به وسیله میکروب های موجود در دهان و تولید شدن اسید با این هم نشینی است. چرا که بعد از مصرف هر وعده غذایی، مواد غذایی باقی مانده لای دندان ها که تنها از طریق استفاده از نخ دندان قابل برطرف شدن هستند، در دهان تولید اسید می کنند. این اسید هرچه مصرف مواد قندی بیشتر شود و با این حال نظافت و پاکیزه کردن دهان عقب تر بیفتد، در پوسیده شدن دندان ها سهم بیشتری خواهد داشت).
عادت های بد غذایی، نه تنها در ابتلا مردم به بیماری های دهان و دندان مؤثرند، بلکه عامل 31 درصد بیماری های قلبی، 23 درصد سرطان ها، 11 درصد سکته ها و به طور کلی مرگ حدود 3 میلیون نفر در سال به شمار می روند.
به اعتقاد کارشناسان اصلاح سبک زندگی و تغییر عادت های غذایی نامناسب و رعایت الگوی تغذیه ای مورد تأیید کارشناسان علوم تغذیه می تواند تا حد زیادی از بروز بیماری های دهان و دندان جلوگیری کند.
● استاندارد، هر 6 ماه یک بار
در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته استاندارد زمان مراجعه به دندانپزشک هر 6 ماه یک بار است، در کشور ما مردم به طور متوسط هر 3 سال یک بار به دندانپزشکی مراجعه می کنند. از طرفی این اعتقاد وجود دارد که شرکت های بیمه، هزینه خدمات دندانپزشکی را پوشش نمی دهند، مردم تنها برای کارهایی مانند کشیدن دندان و پر کردن ساده به دندانپزشکی می روند و همین مسأله موجب درمان نشدن به موقع، شدت گرفتن بیماری های دهان و دندان و به همین ترتیب افزایش هزینه های ناشی از معاینه و درمان می شود.
با وجود سال ها بحث میان مسئولان بهداشتی کشور با شرکت های بیمه، برای توجیه آنها در قرار دادن هزینه های دندانپزشکی در زمره خدمات بیمه، همچنان همه هزینه های مربوط به استفاده از خدمات دندانپزشکی از سوی مردم پرداخت می شود و شرکت های بیمه ای به گفته محمدمهدی وردی، مدیر کل سلامت بهداشت دهان و دندان با این استدلال که بسیاری از جراحی ها و درمان های دندان فقط به دلیل زیبایی است، حاضر به ارائه خدمات نیستند. تنها خدمات بیمه ای که از سال 84 زمینه اجرای آن فراهم شده و می توان از آن به عنوان بیمه دندانپزشکی یاد کرد، بیمه مربوط به کودکان زیر 12 سال است. محمد مهدی وردی در این باره می گوید: (این بیمه به شکل قانونی و با همکاری سازمان بیمه های خدمات درمانی در هر دو سال طرح(دندان شش) کودکان زیر 12 سال را زیر پوشش قرار می دهد. به گونه ای که کودکان کلاس اول تا پنجم دبستان با داشتن دفترچه بیمه خدمات درمانی و معرفینامه از مدرسه می توانند به همه مراکز دولتی و خصوصی که با سازمان بیمه قرارداد دارند، مراجعه کرده و درمان مربوط به (دندان شش) را با پوشش بیمه انجام دهند.)
نخستین دندان دائمی که در سن 6 سالگی درمی آید، به (دندان شش) اطلاق می شود. دکتر آرمان ملک زاده می گوید: (این دندان عمر چندانی ندارد و در یک سال بر اثر پوسیدگی از بین می رود ولی اهمیت آن به این دلیل است که دندان موسوم به (شش) به نوعی الگوی سایر دندان ها در رویش محسوب می شود و در هورمون رشد سایر دندان ها تأثیر می گذارد. درنتیجه پوسیدگی آن در الگوی رویش سایر دندان ها هم ایجاد اشکال کرده و موجب رویش نامتناسب دندان ها شده که بعدها جویدن غذا و حتی حرف زدن را با مشکل مواجه خواهد کرد. بنابراین درمان به موقع دندان شش هم می تواند از ایجاد الگوی نامناسب در رشد سایر دندان ها جلوگیری کرده و هم در آینده مانع تحمیل هزینه های اضافی ناشی از ارتودنسی دندان ها به خانواده ها شود.)
با توجه به تأثیر مستقیم پوسیدگی و عفونت دندان ها و درمان نشدن آنها بر روی سایر اندام های داخلی بدن، بدیهی است که سرمایه گذاری در بخش سلامت دهان و دندان می تواند قدم مهمی در افزایش کیفیت سلامت و در نتیجه زندگی مردم باشد.
● مسواک زدن بلد نیستیم
نه تنها 90 درصد مردم به اعتقاد کارشناسان طرز صحیح مسواک زدن را بلد نیستند و کمتر از 5 درصد آنها نیز به طور مرتب دندانهایشان را مسواک زده و از نخ دندان استفاده می کنند. به گفته یک بهداشت کار دهان و دندان، به طور تقریبی بیشتر مردم از سن 30 سالگی به بعد سعی می کنند به نحوی با مشکل پوسیدگی دندان خود کنار بیایند و به جای برطرف کردن ریشه ای مشکل، با مصرف قرص های مسکن به هنگام درد، درمان آن را به عقب می اندازند.
مریم نوروزی بهداشت کار دهان و دندان می گوید: (این موضوع صرف نظر از مسائل مالی و هزینه های بالای درمان بیماری های دندان است. چرا که حتی در برخی خانواده ها با سطح درآمد مناسب نیز، هزینه و وقت زیادی برای رفع مشکلات مربوط به دهان و دندان صرف نمی شود.) این موضوع از دید مریم نوروزی، بیش از همه یک معضل فرهنگی و ناشی از نگرش مردم به مقوله سلامتی است: (این مسأله از بی تفاوتی مردم سرچشمه می گیرد و این که یاد گرفته اند با مصرف قرص های مسکن، حل دائمی مشکل را به عقب بیندازند. چه بسا در شروع پوسیدگی دندان، رسیدگی به آن و اقدام برای درمان وجلوگیری از پیشرفت پوسیدگی با هزینه ای به مراتب کمتر از زمان گسترش آن امکانپذیر است.)
و شاید تحت تأثیر همین نگرش به مقوله مهمی چون بهداشت دهان و دندان، به گفته دکتر بهزاد هوشمند، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان آمار افراد مبتلا به بیماری های دهان و دندان روز به روز در حال افزایش است.)
● 2 دندان پوسیده در 3 سالگی
هر کودک ایرانی، در پایان 3 سالگی، 2 دندان پوسیده دارد، در حالی که دندان های شیری نه تنها در عمل جویدن و تسهیل کار دستگاه هاضمه، زیبایی و حرف زدن در دوران کودکی تأثیر می گذارند، بلکه تا حد زیادی تضمین کننده سلامتی، نظم و زیبایی دندان های دائمی نیز هستند.
دکتر آرمان ملک زاده معتقد است: (پوسیدگی دندان های شیری به اندازه دندان های دائمی مهم هستند. درواقع بعد از رویش نخستین دندان شیری، وظیفه والدین برای حفظ بهداشت و سلامتی دهان و دندان وارد مرحله مهم و جدی می شود. تمیز نگه داشتن دندان کودک بعد از هر بار تغذیه با کمک گاز مرطوب یا پنبه نم دار ابتدا وظیفه پدر و مادر است. به تدریج عادت دادن کودک به استفاده درست از مسواک باید به کودک آموخته شود. باید به والدین این آگاهی داده شود که دندان های شیری هم به همان اندازه دندان های دائمی مهم هستند وفکر نکنند که تازه بعد از 7 سالگی و با رویش دندان های دائمی باید بهداشت دندان ها را به فرزندان خود یاد بدهند.)
بیماری های دهان و دندان در میان کودکان شایع تر از دیگر گروه هاست. اما به عقیده کارشناسان بهداشت دهان و دندان، والدین نباید به جای اقدام به درمان صحیح و اصولی این گونه بیماری ها و به دلیل بالا بودن هزینه های درمان، اقدام به کشیدن زودهنگام دندان فرزندشان کنند. آموزش بهداشت دهان و دندان به کودکان می تواند از خانواده ها شروع شده و سپس با اجرای برنامه های آموزشی در مدارس ادامه پیدا کند.
محمد مهدی وردی، مدیر کل دفتر دهان و دندان وزارت بهداشت می گوید: (از اولویت های برنامه های ما پیشگیری است و نخستین قدم نیز در راه پیشگیری بیماری های دهان و دندان از دوران بارداری مادر و شیرخوارگی نوزاد شروع می شود.) اما کمک والدین به پیشگیری از ابتلای فرزندان خود به بیماری های دهان و دندان وقتی امکانپذیر است که خود آنها از آگاهی های لازم در این رابطه برخوردار باشند. به اطمینان پدر و مادری که در مسواک زدن کوتاهی می کنند و به عقیده دکتر ملک پور (درآن جدیت ندارند) نمی توانند الگوی مناسبی برای کودکان باشند. او می گوید:(آموزش استفاده از مواد غذایی سالم و مفید مانند میوه و سبزی ها به جای مواد قندی و شیرینی، آموزش استفاده از مسواک و طرز صحیح مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهانشویه ها می تواند سطح آگاهی خانواده ها را در رابطه با بهداشت دهان و دندان افزایش دهد. رسانه های جمعی نیز سهم مهمی در ارائه این آموزش ها دارند.)
بیماری ها و عفونت دهان و دندان از جمله عوامل مهم در ایجاد بیماری های دریچه ای قلب، ناراحتی های گوارشی و روماتیسم قلبی به شمار می روند، بنابراین صرف هزینه و وقت و ارائه آموزش های لازم برای پیشگیری از آنها، به کلی منطقی و مقرون به صرفه به نظر می رسد.







PageRank Button by webzist